الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
303
تفسير تطبيقى (فارسى)
مىشود . در آيه شريفه با توجه به سياق آن ، ولايت نسبت به خدا و رسول و مؤمنان به يك معناست چون ولايت را به صورت مفرد و با يك تعبير به همه نسبت داده است قرآن براى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ولايت قيام به تشريع ، دعوت به دين ، تربيت امت ، حكومت بر آنان را ثابت دانسته از شئون و مناصب رسالت ايشان مىشناسد و مىفرمايد : النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ . . . ، « 1 » « پيامبر سزاوارتر به امور مؤمنان از خودشان مىباشد . . . » و نيز : . . . وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ، « 2 » « تو به راه راست هدايت مىكنى » و آياتى ديگر . . . سپس در آيه مورد بحث اين ولايت با واو عطف و با عنوان الَّذِينَ آمَنُوا . . . كه جز بر امام على عليه السّلام منطبق نيست به ولايت خدا و رسول عطف مىشود البته اين ولايت براى خداوند به طور اصالت و براى رسول خدا و امام على عليهما السّلام ، به طور تبعيت و با اذن پروردگار خواهد بود . دو : تبيين و تفسير معصومان : در بحث مبانى تفسير از منظر شيعه ملاحظه شد ، در نگاه شيعه همانطوركه قرآن مىفرمايد : تفسير و تبيين آيات به عهده رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، نهاده شده است « 3 » ( و اين يكى از شئون رسالت حضرت به شمار مىآيد ) پس از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نوبت به اهل بيت عليهم السّلام مىرسد آنان ( بنا به دلايلى كه در بحثهاى قبل مطرح شد ) صلاحيت تفسير قرآن را دارند و سپس دانشمندانى كه بر شيوه معصومان عليهم السّلام مشى كنند . در منابع شيعى ، رواياتى ( كه برخى از آنها نيز با سند صحيح است ) وجود دارد كه مىگويد : پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آيات ولايت را تفسير كردند ، از جمله موارد آن در غدير خم بود . چون اين آيات با مسئله غدير خم گره خوردهاند و آنچه حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در غدير مأمور به ابلاغ آن شدند ، تفسير همين « ولايتى » بود كه خداوند در آيات ولايت بر حضرت نازل كرده بود . از جمله اين روايات ، روايتى از ابو جعفر كلينى ( م / 328 / 329 ق ) با سند صحيح از زرارة ، فضيل بن يسار ، بكير بن
--> ( 1 ) . احزاب ، 6 ( 2 ) . شورى ، 52 ( 3 ) . النحل ، 44